"La loca isla de Ízaro". Cómic de humor absurdo
#comicsforquarantine:
https://ia601501.us.archive.org/3/items/izaro_202003/%C3%8DZARO.pdf
Blog de artículos de Filosofía, Estética, crítica de arte y divulgación.
2020(e)ko martxoaren 28(a), larunbata
2020(e)ko martxoaren 24(a), asteartea
Nietzsche-ren bitalismoa
-Nietzsche: BADAKIT NOR ZAREN, IZPIRITU ASTUNA: NIHILISTA PASIBOA!
BAINA NEUK NAHIAK BETE NAHI DITUT ETA BALIO PROPIOAK ERAIKI NAHI DITUT!
-I: HORRETARAKO BOTEREA BEHAR DUZU.
-N: HORIXE DA BIZITZA: BOTERE BILATZEA, BORROKA, BALIO PROPIOAK ERAIKITZEA NAHIAK BETETZEKO... BOTERE-BORONDATEA...
N: BAIETZ, HORRELA IZAN DADILA. NIRE BIZITZA OSOA NAHI DUT.
Zaratustra: BALIO ETA ARAU PROPIOAK ERAIKI DITUZU, ZURE BIZIMODU ETA BIZITZAREN JABEA ZARA... SUPER-GIZAKIA...
2020(e)ko martxoaren 19(a), osteguna
2020(e)ko martxoaren 18(a), asteazkena
2020(e)ko otsailaren 29(a), larunbata
2019(e)ko abenduaren 4(a), asteazkena
2019(e)ko abenduaren 3(a), asteartea
El arte como mayor expresión humana
El arte como mayor expresión humana
Juan José Angulo de la Calle
 |
| https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/31/La_scuola_di_Atene.jpg |
Según la distinción de Aristóteles, hay tres tipos de conocimiento o actividad mental humana:
1) la puramente teórica o que trata de los primeros principios de la realidad o del entendimiento, y que da normas generales y solamente se da por abstracción, diálogo racional o demostración lógica: episteme (saber objetivo o "científico", lógico más bien: la lógica, la física, la dialéctica filosófica y la matemática);
2) el conocimiento que trata de saber acerca de cómo actuar en función de los casos particulares y, que por tanto, no puede ser saber puramente teórico ni racional-abstacto: la praxis o saber práctico (la ética, la filosofía política y la economía);
y 3) el saber que imita la naturaleza y que la transforma y que no puede ser saber teórico porque no trata de la realidad o sobre lo verdadero, sino lo que podría ser o verosímil y sobre lo concreto no dado, sino que es una alteración artificial para crear algo nuevo: tekné o técnica, dentro de la que se podría distinguir la técnica para crear útiles y la que se usa para crear obras artísticas que, por mímesis, imitan a la naturaleza, sin serlo, por no datar de lo real, sino de lo que podría ser real o lo verosímil.
Dentro de estos saberes, pese a que las cuestiones conceptuales pudieran ser muy humanas, dado que la racionalidad es una de las cualidades más destacadas del ser humano; considero que sus aseveraciones son impersonales y tienen más de descubrimiento que de constructo humano: si no lo hace una persona, lo concluirá otra. Las normas éticas pueden ser pensadas igualmente de una manera o de otra por diversas personas.
La elaboración artística es una e irrepetible, es lo más humano dado que en ella se expresa la individualidad del artista. Una obra de arte es irrepetible: aunque se creen obras similares, la intencionalidad artística que se le da siempre va a ser única (dos autores distintos pueden poner intencionalidad personal diferente a obras parecidas) y que siempre estará enmarcada en una época determinada, en la que los símbolos que pueden ser comunicados pueden ser determinables, pese a que el autor explore y ahonde en nuevas formas de expresión.
Una teoría puede ser concluída por diferentes autores de diferentes lugares en el tiempo, e igualmente el pensamiento acerca de cuestiones prácticas; pero una obra artística siempre será una creación única, en el que el autor da su seña personal y expresa de la mejor manera su humanidad. Por tanto, el arte es el medio en el que se puede desenvolver mejor las excelencias humanas.
-Aristóteles
(2007): Poética.
Buenos Aires: Editorial Gradifco.
-Aristóteles (2019): Metafísica. Librosdot.com.
[Contsulta: 2019ko ekainaren 25ean]. Hemen igota:
2019(e)ko abenduaren 2(a), astelehena
Ortega y Gasset-en filosofia
Ortega y Gasset-en filosofia
Juan José Angulo de la Calle
Perpektibismoa
Inork ez dauka ezagutza osoa, eta geu, mugatua izanda, gure ezagutza ere mugatua izango da. Ez dugu errealitate osoa ezagutzen (ezinezkoa delako) eta, orduan, errealitatearen zati bati begiratzen diogu, batez ere.
Ikuspuntu guztiak partzialak dira, errealitate zehatz bati buruzkoak. Ikuspuntu guztiak batuz gero, egia absolutura sortuko litzateke.
Alabaina, ezagutza hori izango litzateke Jainkoaren ezagutza: izaki batek ezagutza osoa edukitzeko gai izan behar luke errealitatearen zati guztiak ezagutzeko eta horretarako gaitasuna absolutua izan beharko luke.
Subjektu bakoitzak bere ikuspuntua dauka, eta partziala da: ezagutu nahi duen errealitatearen zatia bere interesen arabekoa da. Beraz, ikuspuntu guztiak subjektiboak dira.
Axola zaiguna ezagutu nahi dugu, gure arrazoiak gure kezken ondorioa da. Arrazoi bitala da, emozionala. Pentsatzen dugu gure interesen arabera, axola zaigunari buruz gogoetak egiten ditugu. Gure kezkei buruz pentsatzen dugu, konponbideren bila.
Arrazoia eta bizitza lotuta daude, normalean kezkatzen edo axolatzen zaigunari buruz pentsatzen dugu.
Bestalde, errealitateari buruzko intuizioak (emozionalak direnak) dauzkagu; badago zerbait errealitatean (sentsasioak) zerk lotzen ditugun emozio batzuekin eta horrela berehala harreman ideiak lotzen ditugun.
Bizitza indibiduala da, baina munduan kokatuta; hau da, gure bizitza eraikitzeko eszenatoki daukagu, non gure izaera edo identitatea sortzen dugun. Bizitzea munduan bizitzea da. "Ni naiz neu eta nire baldintzak".
Gure izaera gizartean eraikitzen dugu: gure helburuak, asmoak eta sentimenduak eta kualitateak lantzen ditugu proiektuetan eta proiektu hauek gizartean gauzatzen dira, ekintza eta gauzak egitean.
Teknika eta tresnaren bidez, gure proiektuak gizartean gauzatzen ditugu, natura aldatuz eta mundua eraikiz.
Ideiak kontzeptu objetiboak dira (zientifikoak edo filosofikoak) eta erabiltzen dira errealitatea nolabait ezagutzeko. Kausak eta azalpenak behar ditugu "errealitateari" antzemateko, honetaz pentsatzeko eta bera ezagutzeko.
Ideiak konzienteak dira; baina baita objektiboak eta inpertsonalak ere. Horrela, errealitatea urrun dago guretik (gure bizitza subjektiboa delako).
Sinesmenak inkonzienteak dira, ez dugu hauetaz pentsatu, "nabaritzat" hartuta (aurreiritziak). Hauek barneratuta daude, gure baitan daude (gure bizitza eta emozioekin lotuta): gure bizitzaren zatiak dira.
Sinesmenak bizi ditugu: hauek kolokan badaude, zalantzak sortuz gero, ziurtagabetasuna sentitzen dugu. Horregatik, pentsatu behar dugu: ziurtasunaren bila.
Alabaina, ezagutza hori izango litzateke Jainkoaren ezagutza: izaki batek ezagutza osoa edukitzeko gai izan behar luke errealitatearen zati guztiak ezagutzeko eta horretarako gaitasuna absolutua izan beharko luke.
Subjektu bakoitzak bere ikuspuntua dauka, eta partziala da: ezagutu nahi duen errealitatearen zatia bere interesen arabekoa da. Beraz, ikuspuntu guztiak subjektiboak dira.
Bizi arrazoia
Arrazoia eta bizitza lotuta daude, normalean kezkatzen edo axolatzen zaigunari buruz pentsatzen dugu.
Bestalde, errealitateari buruzko intuizioak (emozionalak direnak) dauzkagu; badago zerbait errealitatean (sentsasioak) zerk lotzen ditugun emozio batzuekin eta horrela berehala harreman ideiak lotzen ditugun.
Bizitza indibiduala da, baina munduan kokatuta; hau da, gure bizitza eraikitzeko eszenatoki daukagu, non gure izaera edo identitatea sortzen dugun. Bizitzea munduan bizitzea da. "Ni naiz neu eta nire baldintzak".
Gure izaera gizartean eraikitzen dugu: gure helburuak, asmoak eta sentimenduak eta kualitateak lantzen ditugu proiektuetan eta proiektu hauek gizartean gauzatzen dira, ekintza eta gauzak egitean.
Teknika eta tresnaren bidez, gure proiektuak gizartean gauzatzen ditugu, natura aldatuz eta mundua eraikiz.
Ideiak eta sinesmenak
Ideiak konzienteak dira; baina baita objektiboak eta inpertsonalak ere. Horrela, errealitatea urrun dago guretik (gure bizitza subjektiboa delako).
Sinesmenak inkonzienteak dira, ez dugu hauetaz pentsatu, "nabaritzat" hartuta (aurreiritziak). Hauek barneratuta daude, gure baitan daude (gure bizitza eta emozioekin lotuta): gure bizitzaren zatiak dira.
Sinesmenak bizi ditugu: hauek kolokan badaude, zalantzak sortuz gero, ziurtagabetasuna sentitzen dugu. Horregatik, pentsatu behar dugu: ziurtasunaren bila.
2019(e)ko azaroaren 29(a), ostirala
Aristotelesen filosofia
Aristotelesen filosofia
Juan José Angulo de la Calle
Ezagutza
Aristotelesen filosofiaren
arabera, izaki konkretuak esperientzaren bidez
ezagutzen ditugu. Platonen mundu ideala frogaezina da eta horregatik
izakiak, batez ere, konkretuak dira eta esperientzaren bidez
ezagu daitezke.
Espezie
mota bakoitzean badaude errekikapen batzuk, izaki orokorrenak
direnak, euren oinarrizko estruktura edo esentziak.
E.G. Tzakurren artean ezberdintasunak daude, baina euren baitan badago
estruktura bat tzakur guztiek daukatena: espezie hori ezaguna
da bere ezaugarri finko bategatik. Tzakur
konkretuak ezberdinak dira: bere ezaugarri konkretuak ezberdinak
dira eta esperientzaren bidez nabaritzen ditugu; baina tzakur
guztiek badaukate ezaugarri esentzial orokor bat.
Espezie bakoitzak badauka izateko era orokor bat, espezie baten ale guztiek daukatenak: bere esentzia edo sustantzia.
E.G.
O ánthropos eínai éna logikó zóo
Ο
άνθρωπος είναι ένα λογικό ζώο,
Gizaki guztiek mintzatzeko gaitasuna
daukate, gizaki guztiak hizlariak dira (eta horregatik sozialak dira)
Arrazionalaren bidez konturatzen gara esentzia orokokor horiek daudela; arrazionalitatearen bitartez esperientzatik datozen datuak abstraktatzen ditugu eta naturan dauden izaera esentziak ezagutzen ditugu. Nihil est in intellectu quod prius non fuerit in sensu. Esperientzatik abiatuta, esperientziatik abstrakzioa arrazionala erabiliz kasu partikularretik izate orokorrora joan gaitezke. Horrela, espezie guztien esentziak lortzen ditugu.
Platonen Ideiak idealegiak dira eta, horrela, frogaezinak dira. Orduan, ezagutza ez da sortzen arrazionalismo hutsalaren bidez, eta, horrela, esperientzia eta abstrakzioaren bitartez ezagutza lortzen da.
Abstrakzioaren bidez, kontzeptu orokorrak lor daitezke eta, pentsamenduaren estruktura logikoa lortuta, "zientzia" (matematikak, fisika eta logika) eraiki daiteke.
Ezberdindu behar dira episteme, praxis eta tekné.
1) Episteme ezagutza guztiz teorikoa da ("zientzia" edo frogatzeko teoria logikoa) da, logikoa edo logikoki frogatuta dagoena, munduari buruzkoa. Guztiz teoriko eta arrazionala da.
2) Praxis ezagutza praktikoa (etika, filosofia politikoa eta ekonomia), kontu praktiko hutsalakoa edo ulermena hutsalari ez buruzkoa. Praktikoa da eta horregatik ez da eraikitzen arrazionalitatea hutsalaren bidez: arau moral orokorregiak dira bizitza konkretua eta kasu konkretuetan ibiltzeko. Horregatik etikan zuhurtusuna bertutea erabili behar da kasu partikularrean ibiltzeko eta politikan erdiko bide justura jorratzeko.
3) Tekné jakintza teknikoa, mundua eraldatzeko ezagutza da (poesis edo poetika, erretorika, teknikak eta arteak). Ezagutza hau mimesisen oinarrituta dago (naturaren antza dauka), ez datza errealitatean: teknikoa da eta natura imitatzen du (eta horregatik ez da mundu naturala, bere kopia edo imitazio baizik).
Idatzi dudan bezala, Ideiak idealegiak dira eta, horrenbestez, frogaezinak dira. Orduan, benetako errealitatea ezagutzeko esperientzia eta esperientziari buruzko kontzeptuak erabili behar dira. Kontzeptu orokorrak erabili behar dira izaki guztien esentziak ezagutzeko.
Horrela, Aristotelesek, Fisika liburua idatzita (natura espekulatiboki eta enpirikoki behatuta), ikusten ditu izateari buruzko kontzeptu abstraktuak eta logikoak.
Ikusten du nola erabiltzen duen "izan" aditza (eta ze harremana dauzka "izan" aditzaren erabilpenak errealitatearekin: ze motako izaerak dauden).
Hamar era "izan" aditza erabil daiteke eta, horrela, kategoria bat erabiltzean, izate era bati buruz hitz egingo da: 1) kualitatea, nolakoa den izaki bat izan aditzarekin erakus daiteke: "ni altua naiz"; 2) harremanak aurkez daitezke: "ni zure aita naiz"... eta beste kategoriak (kantitatea, sustantzia, lekua, denbora, jabetasuna, ekintza eta pasioa).
Hamar hauen artean, garrantzitsuena da sustantzia, subjetua izatea. Izan ere, kategoria guztiek beti subjektuari buruz hitz egiten dute.
Adibideetan, subjektua altua eta zure aita izan daiteke, baina azkenean subjektu honi buruzko ezaugarriei hitz egiten da (bere altuerari eta aitatasunari buruz, hain zuzen ere).
Beti hitz egiten da subjektu batez (edo subjetu batzuez); eta kategoria guztiek subjektuen ezaugarriak azaltzen dituzte. Orduan, lehenengo izateko era edo kategoria garrantzitsuena sustantzia izango da. Beraz, metafisikak lehenengo izateaz batez ere hitz egin behar du, sustantziari buruz.
Bestalde, Aristotelesen Fisikaren arabera gauza guztiek kausa anitzak sortutakoak dira. Bost kausaren ondorioz, gauzak sortzen dira: bost kausen eraginez, izakiak mudatzen dira edo izaera bat gauzatzen da.
Besteak beste bi deigairriak dira: kausa-ondorioa eta amaierako kausa. Lehenengoa ezagunena da: gauza bat existitzen da edo mudatzen da kanpoko eraginaren kausa (e.g. zerbait mugituko da neuk indarra emanez gero edo kolpe bat joz gero).
Bigarrena zerikusia dauka Aristotelesen ikuspuntuarekin: izaki guztiek helburua daukate, izaki guztiek potentzial bat daukate beste izaki bat bihurtzeko. Izan ere, gauza guztiak mugimienduan daude (beti aldakor), eta azkenean hauek forma finko bat lortuko dute. Exempli gratia, hazi bat ez da bakarrik hazi bat: bere "helburua" zuhaitza izatea da, aldatzen da eten gabe zuhaitz bihurtzeko.
Orduan, gizakion kasuan, zoriontasunaren bila gabiltzanez, ba logikoki gure helburua (gure amaierako kausa) zoriontasuna izango da. Zoriontasuna bilatu behar da, baina ez da lortzen plazer hutsalaren bidez, plazer batzuk kaltegarriak direlako gure osasunerako (oso muturrekoak izanda). Beraz, zoriontasunak ez dautza plazer hutsaletan.
Bertuteen bidez, ordea, plazer moderatua eskuratzen da eta baliteke plazer horren bidez poztasuna lortzea.
Muturreko ekintzak txarrak dira gure bizitzarako: apaltasunik gabe, ekintza erradikalegiak egingo ditugu eta txarra izango dira ekintza hauek gizarterako eta, geu sozialak izanda, halaber kaltegarria izango da gure bizimodurako (bizi garen gizarteari kalte eginez gero, gizartea txarto egongo da eta geu, hor bizitzen, txarto geundeke).
Bertutea ez da, horrela, muturreko ekintza eta, ondorioz, bi muturren arteko erdi justuan egongo da. E.g. Ez dut koldarra ezta ausartegia izan behar, ausarta baizik.
Bertuteen artean bi motatakoak daude: teorikoak eta praktikoak. Teorikoek arau orokorrak planteatzen dituzte (justizia, esaterako); eta praktikoek ikusiko dute nola joka daitekela kasu konkretuetan (ekitatea, adibidez).
Bertute teorikoak beharrezkoak dira nolabaiteko arauak jartzeko eta praktikoak nahitaezkoak dira beti berdin ez jokatzeko.
Batzuetan, pertsona baten egoera ikusi behar da, pertsona guztiak ez daudelako berdin gizartean eta behar bereziak izan ditzakete.
Esaterako, ezin dugu justizia bera ezarri pertsona guztientzat, pertsonak berdintasunean ez daudelako: ekitatea beharrezkoa da ondo jokatzeko (e. g. ezin dugu kartzelatu pertsona bat ogi zerra bat lapurtzeagatik txiro bat bada, gehiegikeria izango litzatekeelako, bere egoera soziala kontuan hartuta).
Bi bertuteen arteko erdi justua bilatu behar da. Horretarako, zuhurtasuna erabili behar da: horrela arau orokor bat kasu partikular batean era batean edo bestean gauzatuko dugu.
Gizakiok, lengoia edukita (besteekin komunikatzeko tresna), besteekin hizkuntzaren bidez (idealki) adostasunak lor ditzakegu eta sozialki antola gaitezke. Beraz, naturalki antolamendu soziala edo politikoa sortzen da. Gizakia izaki dialogikoa, soziala eta politikoa da.
Errealitatean dauden erregimen politikoak dira: monarkia, aristokrazia eta demokrazia. Aristotelesen arabera, aristokrazian aberatsek aberatzen interesen bila dabiltza eta demokrazian, txiroek gauza bera egiten dute.
Orduan, oreka eta erdi justua eragiteko errepublika berezi bat eraiki behar da; non gizartearen zutabea erdiko klasea den, aberatsen eta txiroen arteko zubia eraikitzeko eta guztien interesak betetzeko, oreka lortzen.
Platonen Ideiak idealegiak dira eta, horrela, frogaezinak dira. Orduan, ezagutza ez da sortzen arrazionalismo hutsalaren bidez, eta, horrela, esperientzia eta abstrakzioaren bitartez ezagutza lortzen da.
Abstrakzioaren bidez, kontzeptu orokorrak lor daitezke eta, pentsamenduaren estruktura logikoa lortuta, "zientzia" (matematikak, fisika eta logika) eraiki daiteke.
Ezberdindu behar dira episteme, praxis eta tekné.
1) Episteme ezagutza guztiz teorikoa da ("zientzia" edo frogatzeko teoria logikoa) da, logikoa edo logikoki frogatuta dagoena, munduari buruzkoa. Guztiz teoriko eta arrazionala da.
2) Praxis ezagutza praktikoa (etika, filosofia politikoa eta ekonomia), kontu praktiko hutsalakoa edo ulermena hutsalari ez buruzkoa. Praktikoa da eta horregatik ez da eraikitzen arrazionalitatea hutsalaren bidez: arau moral orokorregiak dira bizitza konkretua eta kasu konkretuetan ibiltzeko. Horregatik etikan zuhurtusuna bertutea erabili behar da kasu partikularrean ibiltzeko eta politikan erdiko bide justura jorratzeko.
3) Tekné jakintza teknikoa, mundua eraldatzeko ezagutza da (poesis edo poetika, erretorika, teknikak eta arteak). Ezagutza hau mimesisen oinarrituta dago (naturaren antza dauka), ez datza errealitatean: teknikoa da eta natura imitatzen du (eta horregatik ez da mundu naturala, bere kopia edo imitazio baizik).
Metafisika
Horrela, Aristotelesek, Fisika liburua idatzita (natura espekulatiboki eta enpirikoki behatuta), ikusten ditu izateari buruzko kontzeptu abstraktuak eta logikoak.
Ikusten du nola erabiltzen duen "izan" aditza (eta ze harremana dauzka "izan" aditzaren erabilpenak errealitatearekin: ze motako izaerak dauden).
Hamar era "izan" aditza erabil daiteke eta, horrela, kategoria bat erabiltzean, izate era bati buruz hitz egingo da: 1) kualitatea, nolakoa den izaki bat izan aditzarekin erakus daiteke: "ni altua naiz"; 2) harremanak aurkez daitezke: "ni zure aita naiz"... eta beste kategoriak (kantitatea, sustantzia, lekua, denbora, jabetasuna, ekintza eta pasioa).
Hamar hauen artean, garrantzitsuena da sustantzia, subjetua izatea. Izan ere, kategoria guztiek beti subjektuari buruz hitz egiten dute.
Adibideetan, subjektua altua eta zure aita izan daiteke, baina azkenean subjektu honi buruzko ezaugarriei hitz egiten da (bere altuerari eta aitatasunari buruz, hain zuzen ere).
Beti hitz egiten da subjektu batez (edo subjetu batzuez); eta kategoria guztiek subjektuen ezaugarriak azaltzen dituzte. Orduan, lehenengo izateko era edo kategoria garrantzitsuena sustantzia izango da. Beraz, metafisikak lehenengo izateaz batez ere hitz egin behar du, sustantziari buruz.
Etika
Besteak beste bi deigairriak dira: kausa-ondorioa eta amaierako kausa. Lehenengoa ezagunena da: gauza bat existitzen da edo mudatzen da kanpoko eraginaren kausa (e.g. zerbait mugituko da neuk indarra emanez gero edo kolpe bat joz gero).
Bigarrena zerikusia dauka Aristotelesen ikuspuntuarekin: izaki guztiek helburua daukate, izaki guztiek potentzial bat daukate beste izaki bat bihurtzeko. Izan ere, gauza guztiak mugimienduan daude (beti aldakor), eta azkenean hauek forma finko bat lortuko dute. Exempli gratia, hazi bat ez da bakarrik hazi bat: bere "helburua" zuhaitza izatea da, aldatzen da eten gabe zuhaitz bihurtzeko.
Orduan, gizakion kasuan, zoriontasunaren bila gabiltzanez, ba logikoki gure helburua (gure amaierako kausa) zoriontasuna izango da. Zoriontasuna bilatu behar da, baina ez da lortzen plazer hutsalaren bidez, plazer batzuk kaltegarriak direlako gure osasunerako (oso muturrekoak izanda). Beraz, zoriontasunak ez dautza plazer hutsaletan.
Bertuteen bidez, ordea, plazer moderatua eskuratzen da eta baliteke plazer horren bidez poztasuna lortzea.
Muturreko ekintzak txarrak dira gure bizitzarako: apaltasunik gabe, ekintza erradikalegiak egingo ditugu eta txarra izango dira ekintza hauek gizarterako eta, geu sozialak izanda, halaber kaltegarria izango da gure bizimodurako (bizi garen gizarteari kalte eginez gero, gizartea txarto egongo da eta geu, hor bizitzen, txarto geundeke).
Bertutea ez da, horrela, muturreko ekintza eta, ondorioz, bi muturren arteko erdi justuan egongo da. E.g. Ez dut koldarra ezta ausartegia izan behar, ausarta baizik.
Bertuteen artean bi motatakoak daude: teorikoak eta praktikoak. Teorikoek arau orokorrak planteatzen dituzte (justizia, esaterako); eta praktikoek ikusiko dute nola joka daitekela kasu konkretuetan (ekitatea, adibidez).
Bertute teorikoak beharrezkoak dira nolabaiteko arauak jartzeko eta praktikoak nahitaezkoak dira beti berdin ez jokatzeko.
Batzuetan, pertsona baten egoera ikusi behar da, pertsona guztiak ez daudelako berdin gizartean eta behar bereziak izan ditzakete.
Esaterako, ezin dugu justizia bera ezarri pertsona guztientzat, pertsonak berdintasunean ez daudelako: ekitatea beharrezkoa da ondo jokatzeko (e. g. ezin dugu kartzelatu pertsona bat ogi zerra bat lapurtzeagatik txiro bat bada, gehiegikeria izango litzatekeelako, bere egoera soziala kontuan hartuta).
Bi bertuteen arteko erdi justua bilatu behar da. Horretarako, zuhurtasuna erabili behar da: horrela arau orokor bat kasu partikular batean era batean edo bestean gauzatuko dugu.
Politika, filosofia politikoa
Errealitatean dauden erregimen politikoak dira: monarkia, aristokrazia eta demokrazia. Aristotelesen arabera, aristokrazian aberatsek aberatzen interesen bila dabiltza eta demokrazian, txiroek gauza bera egiten dute.
Orduan, oreka eta erdi justua eragiteko errepublika berezi bat eraiki behar da; non gizartearen zutabea erdiko klasea den, aberatsen eta txiroen arteko zubia eraikitzeko eta guztien interesak betetzeko, oreka lortzen.
Harpidetu honetara:
Mezuak (Atom)
